به گزارش خبرنگار میراثآریا، آیین گرامیداشت ثبتجهانی «قلعه الموت و استحکامات وابسته به آن» امروز سهشنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۵ با حضور جمعی از استادان دانشگاه، مدیران میراثفرهنگی، اعضای کمیته پرونده و فعالان فرهنگی در سالن همایشهای دانشگاه معماری و هنر پارس برگزار شد.
در این مراسم، سخنرانان با تبیین ابعاد تاریخی، معماری، فرهنگی و تمدنی الموت، ثبتجهانی این مجموعه را فرصتی مهم برای بازنمایی ظرفیتهای واقعی ایران در عرصه بینالمللی دانستند و در عین حال بر ضرورت صیانت از اصالت و یکپارچگی این میراثجهانی، مدیریت ظرفیت گردشگری و جلوگیری از آسیبهای ناشی از توسعه نامتوازن تاکید کردند.
محمود گلابچی، چهره ماندگار معماری ایران و بنیانگذار دانشگاه معماری و هنر پارس، در ابتدای این مراسم با اشاره به جایگاه تاریخی الموت گفت: قلعه الموت از مهمترین دژهای کوهستانی و از مشهورترین پایگاههای اسماعیلیان بوده است و این صخره و پرتگاههای طبیعی آن، بخشی از استحکامات این دژ نظامی است.
او افزود: قلعه الموت و استحکامات وابسته به آن، عناصر دفاعی بسیاری در طول تاریخ داشتهاند. یکی از ویژگیهای الموت، سامانههای ذخیره آب و غذا و همچنین طراحیهای داخلی آن است.
گلابچی با اشاره به پیشینه تمدنی و مهندسی ایران اظهار کرد: کشور ما با چند هزار سال تاریخ باشکوه در مهندسی، یکی از امتیازاتش شکلگیری چنین مکانهایی است و از این بابت به سرزمینمان افتخار میکنیم.
او ادامه داد: ما راه طولانی در حفظ و صیانت از اینگونه آثار داریم و با کمک شما عزیزان میتوانیم برای حفاظت از این سرزمین گامهای مهمی برداریم.
ثبت جهانی؛ نقطه آغاز یک مسئولیت بزرگ
علی دارابی، قائممقام وزیر و معاون میراثفرهنگی، در ادامه این مراسم، ثبت جهانی الموت را آغاز مرحلهای تازه برای حفاظت، معرفی و بهرهبرداری مسئولانه از این میراث دانست و گفت: ثبتجهانی یک اثر نقطه آغاز است و بنا داریم مراسمی برگزار کنیم و ثبت جهانی الموت را جشن بگیریم.
او با اشاره به جایگاه خرد و عقلانیت در فرهنگ ایرانی افزود: خرد و عقلانیت نزد نیاکان ما زبانزد بوده است و شاهنامه نیز با خرد و عقلانیت آغاز شده است.
دارابی معرفی میراث تاریخی ایران در سطح جهانی را از اولویتهای مهم حوزه میراثفرهنگی برشمرد و تصریح کرد: یکی از نکتههایی که برای ما اهمیت ویژهای دارد، معرفی داشتههای تاریخی و بازخوانی تمدنمان به جهانیان است.
قائممقام وزیر میراثفرهنگی با اشاره به مطالعات انجامشده درباره الموت اظهار کرد: در مطالعاتی که داشتیم، همه میدانیم که در قلعه الموت، نفوذ باعث تسخیر این دژ شد و اینکه ایرانیها چگونه تهدیدها را به فرصت تبدیل کردند نیز برایمان اهمیت دارد.
الموت؛ جلوهای از نبوغ، دانش و تمدن ایرانی
حسن فرطوسی، دبیرکل کمیته ملی یونسکو در ایران، نیز با تشریح معیارهای ثبتجهانی الموت گفت: قلعه الموت یک سنت فرهنگی و تمدن را ارائه داد، اما شاخصهای دیگری نیز داشت که یکی از آنها شاهکار نبوغ و خلاقیت بشری بوده است.
او با اشاره به دیگر ارزشهای برجسته این مجموعه افزود: فرصت تبادل ارزشهای بشری در یک بازه زمانی، وجود کتابخانهها و دانشمندان بسیار در این قلعه و خصوصیات برجسته معماری، از دیگر موارد مهم در این زمینه بودند.
فرطوسی با تاکید بر جایگاه الموت در روایت تمدن ایران خاطرنشان کرد: الموت نمایانگر فرهنگ و تمدن ایرانی است و امیدوارم فرصتی برای گسترش گردشگری خارجی و داخلی به این سرزمین فراهم شود.
ثبتجهانی؛ فرصتی برای اصلاح تصویر ایران در جهان
علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، ثبتجهانی آثار را ابزاری مؤثر برای بازنمایی ظرفیتهای واقعی فرهنگی ایران دانست و گفت: ثبت آثار، تصویرسازی میکند؛ اما سالهاست در بازارهای بینالمللی شاهد تصویری غیرواقعی از ایران هستیم.
او افزود: ثبت، فرصتی است برای تصویرسازی که در عین نشان دادن واقعیتهای فرهنگی، مقدمات توسعه گردشگری را فراهم میکند و رسیدن به این توسعه پایدار، بسیار خوشایند است و آن منطقه ثبتشده را به نقطه گردشگری تبدیل میکند.
ایزدی با تاکید بر ضرورت مدیریت پیامدهای توسعه گردشگری ادامه داد: تصویرسازی مثبت میتواند زمینهساز توسعه پایدار باشد؛ اما این توسعه اگر بهدرستی مدیریت نشود، میتواند اتفاقهای نامطلوبی مانند تخریب الموت را رقم بزند.
او با بیان اینکه حفاظت باید در کانون سیاستهای پس از ثبتجهانی قرار گیرد، تصریح کرد: اصل کلی برای ثبت آثار، حفاظت از آنها است و الموت ظرفیت گردشگری انبوه را ندارد و امیدوارم کارشناسان به این مهم دقت کنند.
همه ارزشهای الموت در پرونده ثبتجهانی دیده شده است
محمدحسن طالبیان، مسئول پرونده ثبتجهانی قلعه الموت، نیز با تشریح فرآیند ثبتجهانی این مجموعه گفت: یونسکو برای ثبتجهانی آثار، چندین شاخصه را مدنظر دارد و تمامی ارزشها را در ثبتجهانی قلعه الموت و استحکامات وابسته به آن قرار داده است.
او افزود: یونسکو از این طریق میخواهد بگوید قلعه الموت به عنوان میراث اسماعیلیان مهم بوده و در دنیا حرفهای جدی و مهمی دارد.
ثبتجهانی؛ هم فرصت و هم تهدید
مراد عنادی، مدیرعامل مؤسسه جامجم، که از اهالی الموت است، با اشاره به پیوند شخصی خود با این منطقه گفت: من اهل الموت و بزرگشده این منطقه هستم و شما را به دیدن قلعه الموت دعوت میکنم.
او با یادآوری سابقه حضور گردشگران خارجی در الموت اظهار کرد: وقتی کودک بودم، گردشگران اروپایی بسیاری برای دیدن قلعههای الموت، چون شمسکلایه، گازرخان و لمبسر به این منطقه میآمدند.
عنادی با اشاره به افزایش احتمالی حضور گردشگران پس از ثبتجهانی الموت گفت: قطعا از این پس گردشگران بسیاری به این منطقه سفر میکنند؛ اما این هم فرصت است و هم تهدید؛ فرصت بابت شناخته شدن این منطقه و تهدید برای اینکه منطقه الموت از بکر بودن خارج شود.
در پایان این مراسم، از اعضای کمیته ثبتجهانی قلعه الموت و استحکامات وابسته به آن با اهدای لوح تقدیر تجلیل شد.
انتهای پیام/
نظر شما